(ANKARA) – ABD ve İsrail’in saldırılarında öldürülen İran’ın Dini Lideri Ali Hamaney, 1989 yılından bu yana 37 yıl boyunca İran’ın en üst karar alıcı makamı olan dini liderlik görevini yürüttü ve devrim sonrası İran’ın yönetim sisteminin şekillenmesinde belirleyici bir rol oynadı.
1939 yılında İran’ın kuzeydoğusundaki Meşhed kentinde, din alimi bir babanın oğlu olarak dünyaya gelen Hamaney, 1962 yılında Ayetullah Ruhullah Humeyni’nin Şah Rıza Pehlevi yönetimine karşı dini muhalefet hareketine katıldı. 1979’daki İslam Devrimi’nin ardından Savunma Bakan Yardımcılığı görevine getirilen Hamaney, İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu’nun (IRGC) kurulmasında rol aldı.
Humeyni’nin Haziran 1989’daki ölümünün ardından, din adamlarından oluşan Uzmanlar Meclisi Hamaney’i yeni yüksek lider olarak seçti. Hamaney, göreve geldiği tarihten bu yana İran’ın siyasetini ve silahlı kuvvetlerini sıkı biçimde kontrol altında tutuyordu.
Dış politikada da selefi Humeyni gibi sertlik yanlısı tutumuyla bilinen Hamaney, özellikle ABD ile yaşanan gerilimlerde şüpheci ve karşıt bir çizgi izledi. Hamaney’in liderliği döneminde İran’da yedi cumhurbaşkanı görev yaptı. Altı çocuk babası olan Hamaney, İran İslam Cumhuriyeti’nin ikinci Dini Lideri konumunda bulunuyordu.
Yeni dini lider nasıl seçilecek?
İran Anayasası’na göre Hamaney’in halefinin, onu da seçen 88 din adamından oluşan Uzmanlar Meclisi tarafından belirlenmesi gerekiyor. Üyeleri yalnızca kıdemli Şii din adamlarıyla sınırlı olan mevcut Meclis üyelerinin anayasaya göre yeni dini lideri mümkün olan en kısa sürede seçmesi öngörülüyor. Ancak İran’ın ABD ve İsrail saldırıları ile karşı karşıya olduğu bir ortamda üyelerin hızla toplanmasının güvenlik gerekçeleriyle ertelenebileceği belirtildi.
